Verhaal van de Dag: Van Dappere Dodo tot Thunderbirds

Foto: Wikpedia

Het Verhaal van de Dag neemt je vandaag 55 jaar mee terug in de tijd, naar 20 mei 1964, als de laatste aflevering van Dappere Dodo wordt uitgezonden op televisie. Na ruim 9 jaar en 75 afleveringen valt letterlijk het doek voor de bijdehante scheepsjongen en zijn vriendjes op De Schele Zeemeermin.

(tekst: Wim Meijer)

Eerste televisie-ervaring

Zelfs de late babyboomers hebben het in veel gevallen niet meer echt bewust meegekregen: de avonturen van Dappere Dodo. En dan heb ik het niet over een natuurserie rond een uitgestorven reuzenvogel op het eiland Mauritius, maar over de allereerste kinderserie op het nog jonge medium dat televisie heet. Al op 3 februari 1955 (televisie bestaat op dat moment in Nederland pas 4 jaar) wordt de eerste aflevering uitgezonden van de marionettenserie die draait om de scheepsjongen Dappere Dodo, die samen met zijn vrienden Kees, Oom Harrie, de kapitein, Opa Buiswater en Juffrouw Vulpen de wereld rondvaart met het schip “De Schele Zeemeermin”

Handmarionet

De serie is ontsproten aan het brein van KRO producer Fred Bredschneyder en komt tot stand in samenwerking met Bert Brugman, die al sinds 1923 faam verwerft als marionettenspeler en eigenaar van ‘Marionettentheater de Olijftak’. Daarbij heeft Brugman in de veertiger jaren van de vorige eeuw een nieuwe bewegingstechniek voor zijn poppen ontwikkeld. Hij maakt een soort combinatie van een handpop en een marionet, waarbij de handen van de poppen worden bewogen door middel van stokjes. Het is deze techniek waarvoor hij octrooirechten verwerft en die ook gebruikt zijn bij Dappere Dodo. Dus niet langer ‘puppets on a string’.

Stokjes

Dat ik het zo goed weet van die stokjes, heeft alles te maken met het feit dat ik me toen, als vijfjarig ventje, groen en geel erger aan die stokjes. Nu ben ik sowieso al geen echte liefhebber van een ‘gewone’ poppenkast met Jan Klaassen en Katrijn. Ik vind poppenkast gewoon te ‘onecht’. Maar die stokjes maakt het voor mij nòg onechter. Om over de mond nog maar te zwijgen. Want aan die onnatuurlijke ‘klep’ heb ik nooit kunnen wennen.

Internationaal succes

Let wel: Mijn aversie tegen die stokjes doet natuurlijk niets af van de prestatie van marionettenspeler Bert Brugman. Dappere Dodo is ruim 9 jaar lang als kinderserie mega populair. Dat is al een prestatie op zich. En daarnaast is Brugman in totaal 46 jaar actief als marionettenspeler voor zijn Nederlands Marionettentheater, waar hij met zijn poppen zelfs complete opera’s uitvoert. Hiermee verwerft hij ook internationale bekendheid en wordt veelvuldig uitgenodigd voor tournees naar onder meer Israël, Zwitserland, Suriname en Indonesië.

Drie generaties, zestienduizend voorstellingen

Bert Brugman blijft als marionettenspeler actief tot zijn 73e. In 1969 neemt zijn zoon Joost het theater over om samen met zijn vrouw de volgende 30 jaar voor zijn rekening te nemen. En sinds 1999 wordt het Nederlands Marionettentheater geleid door Mariska Brugman, de dochter van Joost Brugman en kleindochter van oprichter Bert Brugman.

De Olyftack

Sinds de oprichting van Marionettentheater De Olyftack in 1923 hebben de drie generaties Brugman in totaal meer dan zestienduizend voorstellingen gegeven in hun theater, dat tegenwoordig zijn thuishaven heeft in een zoldertheater aan de Derde Oosterparkstraat 144/3 in Amsterdam.

Rikkie, Slingertje en Paulus

Of het zonder Dappere Dodo ook gebeurd zal zijn, kan niemand vertellen, maar een feit is dat de poppenserie heel wat navolging krijgt op de televisie. Dodo heeft zijn hielen nog niet gelicht of daar zijn Rikkie en Slingertje van het Haarlemse Poppentheater Merlijn van Rien en Maaike Baartmans. Ondanks dat die geen ‘stokjes’ hebben vind ik ook die irritant onecht. En datzelfde gevoel heb ik bij Paulus de Boskabouter die, na jarenlang als hoorspel op de radio te zijn geweest, ook als poppenserie op TV wordt gelanceerd.

Thunderbirds

Maar wacht… over lanceren gesproken. Opeens zijn daar, in de tweede helft van de zestiger jaren The Thunderbirds. De avonturen van astronaut Jeff Tracy en zijn vijf zonen Scott, Virgil, Alan, Gordon en John, die met elkaar de Reddingsorganisatie International Rescue vormt. Dankzij The Thunderbirds verandert mijn mening over poppenseries. Dit is nèt echt: Geen handen in lijfjes, geen stokjes aan handen, geen ‘klepjes’ als mond, nee… zelfs de draadjes kun je niet zien.

Dinky Toys

Twee jaar lang was ik helemaal in de ban van The Thunderbirds. Ik heb van Dinky Toys alle modellen van de vijf ruimtevaartuigen en zelfs de Rolls Royce van Lady Penelope. Afbeeldingen van de bemanningsleden plak ik op triplex, zaag ze uit met een figuurzaag en hang ze boven mijn bed. En ik rust niet voordat ik de hele serie van zes Albert Heijn Thunderbird Edities compleet heb, met alle persoonlijke en technische informatie van International Rescue. Dat betekent voor moeders veel heel veel shoppen bij de grootste kruidenier van Nederland.

Gekte

De gekte duurt tot eerste Kerstdag 1966. Als de laatste aflevering van de Thunderbirds wordt uitgezonden en ik terug kom met beide benen op de grond, me realiseer dat ik zelfs een poppenserie leuk kan vinden. Wellicht dat ik daarom nu toch met een vleugje nostalgisch gevoel kan terugdenken aan Dappere Dodo, ondanks … die ‘stokjes’.

Als afsluiting een complete aflevering van Dappere Dodo

article
13090
Van Dappere Dodo tot Thunderbirds
Het Verhaal van de Dag neemt je vandaag 55 jaar mee terug in de tijd,
https://zandvoort.nieuws.nl/algemeen/13090/verhaal-van-de-dag-van-dappere-dodo-tot-thunderbirds/
2019-05-20T09:57:48+00:00
https://cdn.nieuws.nl/media/sites/391/2019/05/20122051/Verhaal-van-de-dag-over-Dappere-Dodo-200519-Wikipedia.jpg
Dappere Dodo
Algemeen